Rouwvragen aan Manu Keirse | 'Ik wil over mijn overleden man praten, maar mijn omgeving vermijdt dit'
Leestijd: 4 minDoor Manu Keirse
Leestijd: 4 minDoor Manu Keirse
In deze rubriek stellen 'Ik mis je'-volgers hun persoonlijke vragen rondom rouw aan Manu Keirse, klinisch psycholoog en emeritus hoogleraar verliesverwerking. Theike houdt zich voor de buitenwereld sterk na het overlijden van haar man. Vanbinnen snakt ze ernaar over hem te praten, maar ervaart dat haar omgeving dit liever vermijdt.
Beste Theike,
Ik weet niet hoeveel jaren van je leven jullie samen hebben gedeeld, maar je neemt geen afstand van je partner zoals je een mantel aan de kapstok hangt. Leven is verlies ervaren. Overleven is leren hoe ermee om te gaan. En er adequaat mee omgaan is de herinnering levendig houden.
Maar dat wordt zeer moeilijk als iedereen het onderwerp doodzwijgt en je er met niemand over kan praten. Door de herinneringen aan de mooie momenten samen te koesteren kan je erin slagen om na een tijd die mooie herinneringen zwaarder te laten doorwegen dan de pijn van het afscheid.
Misschien moet je toch eens in je adressenboek kijken en de mensen overlopen om er enkele uit te selecteren waarmee je wel over je echtgenoot kan spreken. De meeste mensen vermijden dit onderwerp omdat ze bang zijn dat het voor jou te pijnlijk is. En ze weten niet dat de herinneringen herbeleven een belangrijke stap kan zijn naar overleven.
'Je kan je afvragen wat hij zou doen in deze omstandigheden'
Je blijft altijd de vrouw van, ook al leeft je echtgenoot niet meer. De overledene bewaren in een liefdevolle herinnering voor een lange periode, vaak voor altijd, is eerder normaal dan abnormaal. Die herinneringen staan veel centraler in je ervaring dan de meeste mensen denken.
Je kan je regelmatig afvragen wat hij gedaan zou doen in deze omstandigheden en voelen dat hij je helpt met het nemen van beslissingen. Je kunt invullen wat hij zou zeggen, omdat je veel van zijn woorden en van zijn boodschappen hebt geïnternaliseerd.
Onder je bekenden of vrienden zijn er misschien wel enkele mensen die je kan vragen om eens enkele hoofdstukken in mijn boek ‘Helpen bij verlies en verdriet’ te lezen, om er daarna eens samen over te spreken. Sommige mensen spreken gemakkelijker over iets dat ze hebben gelezen en vertellen op deze manier onrechtstreeks iets over hun gevoelens waarvoor ze soms de directe woorden niet vinden.
Via de lectuur zullen ze ook beseffen dat het volkomen normaal is dat je hem levend wil houden door erover te praten. Als ze dit zelf kunnen ontdekken, komt het niet over als een terechtwijzing. Want je hebt volkomen gelijk: ‘Ze moesten eens weten…’ .
Met genegen groet,
Manu Keirse
Rouwvragen aan Manu Keirse | 'Krijgt het leven ooit nog glans na mijn dochters zelfdoding?'
Femke maakt een zeiltocht om de wereld: ‘Alle rouw om mijn overleden man kwam ineens terug’
