Ilona mist haar vriendin Annemiek: 'We zouden nieuwe herinneringen maken'
'Dat iemand zo alleen sterft, dat vind ik echt heel verdrietig'
Leestijd: 7 min
'Dat iemand zo alleen sterft, dat vind ik echt heel verdrietig'
Leestijd: 7 min
Na jaren van weinig contact liep Annemiek zomaar Ilona’s tuin weer binnen. Alsof ze niet allebei hun eigen leven waren gaan leiden na hun jeugd. Alsof ze nog steeds die twee meiden waren op legerkistjes, luisterend naar Nirvana, The Doors en Green Day. Dat er uiteindelijk zo weinig tijd over zou blijken, wist Ilona toen nog niet.
Annemiek en Ilona groeiden op in dezelfde omgeving. Hoe hun vriendschap precies begon, weet Ilona niet meer. “Waarschijnlijk via gezamenlijke vrienden. Op een gegeven moment ontstond die vriendschap gewoon.” Ze trokken op in dezelfde vriendengroep, maar waren bovenal elkaars vriendinnen. “We waren als kop en kont, echt dikke vriendinnen.”
Hun leven draaide om muziek, uitgaan en vrijheid. Ze luisterden naar Nirvana, The Doors en Green Day. “Ik liep altijd in zo’n zwierige jurk, we droegen legerkistjes en hadden lang haar. Annemiek was altijd stoerder dan ik- in alles,” lacht Ilona.
Een herinnering die bij Ilona bovenkomt, is die aan een zomer in Noordwijk. “We liepen daar over het strand met een radio waarop Riders on the Storm van The Doors speelde. Gewoon een beetje stoer doen. Dat vonden we geweldig.”
Ze waren twee jonge meiden in een vriendengroep met achttien jongens. Op de camping ontmoetten Annemiek en Ilona twee Italiaanse straatmuzikanten. “Zij trokken rond met hun muziek om hun vakantie te bekostigen. Dat vonden wij natuurlijk ontzettend interessant.” Ilona, die al vanaf jonge leeftijd zong, zong spontaan met hen mee, eerst op de camping en later op de boulevard. “Dat was zo’n mooie tijd.”
Ineens wandelde ze weer mijn tuin in, het voelde meteen weer vertrouwd
Als Ilona aan Annemiek denkt, ziet ze ook meteen een beeld uit die periode voor zich. “We zaten samen boven op een piramide van bierkratten. We hadden ontzettend veel plezier. Dat was echt een heel mooie tijd in mijn jeugd.”
Terwijl Ilona dichtbij huis bleef wonen, vertrok Annemiek richting Den Bosch en trok later de wereld in. Ze reisde veel en vond uiteindelijk haar bestemming in het begeleiden van pelgrimsreizen en wandeltochten vanuit haar eigen bedrijf. Haar werk betekende veel voor haar: het gaf haar richting, betekenis en vervulling. “Het paste helemaal bij haar,” zegt Ilona.
In de jaren die volgden verwaterde het contact, toch verdwenen de twee vriendinnen nooit helemaal uit elkaars leven. “We wisten altijd wel hoe het met de ander ging.”
Toen Annemieks moeder ernstig ziek werd, kwam ze vaker terug naar Drenthe. "En zo wandelde ze ineens weer mijn tuin binnen," vertelt Ilona. "Het voelde meteen weer vertrouwd." Ze haalden herinneringen op, praatten over wat hen bezighield en maakten plannen om vaker af te spreken. Ze wilden de draad weer oppakken.
Al vanaf haar achtentwintigste leefde Annemiek met de ziekte van Stargardt. Een erfelijke oogaandoening waardoor haar zicht steeds verder achteruitging. In eerste instantie bleef Annemiek werken. Zo lang als mogelijk bleef ze reizen organiseren en mensen begeleiden tijdens wandeltochten. Maar langzaam begon haar wereld kleiner te worden. Autorijden lukte niet meer. Reizen werd ingewikkelder. Uiteindelijk moest ze ook afscheid nemen van het werk dat haar lief was.
ik heb nooit echt beseft hoe zwaar dat voor haar was
“Ik wist natuurlijk dat haar ogen steeds slechter werden,” zegt Ilona. “Maar ik heb nooit echt beseft hoe zwaar dat voor haar was. Dat liet ze niet op die manier aan mij zien.”
Achteraf begrijpt Ilona beter welke impact de ziekte op Annemiek moet hebben gehad. “Vrijheid en onafhankelijkheid waren belangrijk voor haar. Toen dat steeds moeilijker werd en uiteindelijk dreigde weg te vallen, verloor ze iets wat wezenlijk bij haar hoorde.”
Wat erg dat ik de signalen niet gezien heb
Een van de laatste keren dat Ilona Annemiek zag, was tijdens een optreden was tijdens een optreden van het muzikale duo dat ze samen met Erwin vormt. Annemiek praatte met mensen, lachte en maakte contact zoals ze dat altijd had gedaan. Het was een gezellige avond. “Niets wees er toen op dat het zo slecht ging.”
Niet lang daarna ontving Ilona een bericht van Annemieks zus. Annemiek was overleden.
“Ik wist eigenlijk direct wat er was gebeurd. Ik was met stomheid geslagen.” Daarna kwam vooral één gedachte steeds terug: “Wat erg dat ik de signalen niet gezien heb.”
Ilona denkt terug aan een bericht dat Annemiek haar eerder stuurde. Ze vroeg of ze gebruik kon maken van een chalet dat Ilona verhuurt. Voor een langere periode bleek dat praktisch niet haalbaar, al was ze tussendoor wel welkom. Uiteindelijk kwam het daar niet van.
Dat iemand zo alleen sterft, dat vind ik echt heel verdrietig
“Achteraf vraag ik me weleens af of het geholpen had als het wel had gekund. Met de wetenschap van nu had ik natuurlijk alles op alles gezet om haar de chalet toch te kunnen verhuren. Ze was er als eerder in op vakantie geweest, dus ze kende de plek.” Tegelijk beseft Ilona dat ze terugkijkt met kennis die ze toen niet had. “Die gedachten en gevoelens zijn niet eerlijk. Dat weet ik ook wel. Maar ze zijn er wel.”
Wat Ilona ook bezighoudt is de gedachte dat Annemiek haar laatste strijd alleen voerde. “Dat iemand zo alleen sterft. Dat vind ik echt heel verdrietig.”
Ilona’s muzikale partner Erwin kent het verdriet en de vragen rondom verlies door zelfdoding. Eerder vroeg hij haar of ze samen een lied konden schrijven over het verlies van zijn neef. Ilona ging aan de slag met de tekst, maar liep steeds vast. “Ik kreeg de essentie niet te pakken, vond de woorden niet.
Het nummer gaat over het gevoel en de vragen die achterblijven
In de dagen na Annemieks overlijden veranderde dat. “Ineens begreep ik wat Erwin bedoelde.” De tekst kwam bijna vanzelf. Niet alleen Erwins verdriet vond een plek in het lied, maar ook dat van Ilona. “Twee verhalen kwamen samen.” Samen werkten ze het lied verder uit. Aan de tekst werd uiteindelijk geen woord meer veranderd.
Het nummer heet 'Over Leven'. Het lied gaat over het gevoel en de vragen die achterblijven. Over wat je nog had willen zeggen, over de gesprekken die nooit meer gevoerd worden. Over er willen zijn voor iemand, zodat diegene niet alleen hoeft te zijn.
Sinds het verschijnen van het lied krijgen Ilona en Erwin regelmatig reacties van mensen die iemand verloren door zelfdoding. “Mensen herkennen de gevoelens, de vragen en het gemis dat achterblijft.”
Als Ilona nu aan Annemiek denkt, ziet ze twee meisjes op een strand. Een camping in Noordwijk, muziek en die enorme piramide van bierkratten waar zij samen boven op zitten. “Dat zijn de herinneringen waar ik blij van word.”
Ik had echt zin om nieuwe herinneringen met haar te maken
Maar boven alles ziet ze Annemieks gezicht weer voor zich. “Ze had zo’n leuk, lief gezicht,” zegt Ilona. “Heel open en toegankelijk. Altijd spontaan.”
Maar er is ook het gemis van wat er had kunnen zijn. Er lagen plannen. Samen naar concerten, meer afspreken, nieuwe herinneringen maken. “Daar had ik echt zin in.” Ze valt even stil. “Dat is niet meer gebeurd.” En misschien is dat wel wat ze ook mist: niet alleen de vriendin die er was, maar ook de nieuwe herinneringen die ze zo graag had willen maken.
Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praat erover en blijf er niet alleen mee rondlopen. Bel gratis en anoniem met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 of chat via 113 Zelfmoordpreventie. Bij direct gevaar bel je 112.
Geschreven door Audrey Kusters
