Hoe leef ik verder na het overlijden van mijn partner? Manu Keirse geeft advies
Leestijd: 5 minDoor Manu Keirse
Leestijd: 5 minDoor Manu Keirse
Als je partner overlijdt, staat je wereld op z’n kop. Degene van wie je zoveel houdt, moet je loslaten. Naast het omgaan met dit grote verlies, moet je ook je leven opnieuw inrichten. Hoe doe je dat, verder leven na het overlijden van je partner?
Wanneer je partner overlijdt, moet je omgaan met intense rouw. Bovendien ziet je leven er in de praktijk anders uit: taken die je partner eerder vervulde, moet je nu zelf doen. Hebben jullie samen kinderen? Dan hebben zij ook jouw aandacht nodig. Hoe doe je dit? En wat als je opnieuw de liefde vindt? Rouwdeskundige Manu Keirse geeft advies.
“Hoe je je voelt na het overlijden van je partner, is voor iedereen anders,” vertelt Manu Keirse. “Je kunt intens verdrietig zijn, maar je ook verlaten, boos, schuldig en eenzaam voelen. Er kunnen vragen naar boven komen zoals: 'waarom zijn we niet eerder naar de huisarts gegaan?' of 'waarom heeft hij me verlaten?'"
Dit verlies moet je onder ogen zien. "Rouwarbeid," noemt Manu Keirse dit. "Je partner komt niet meer terug. Loop niet weg voor de pijn en het verdriet dat dat besef met zich meebrengt." Daarnaast is het belangrijk dat je je aanpast aan je nieuwe wereld na het verlies. "Hoe kun je, stapje voor stapje, de draad weer oppakken?"
Gedicht | Loes den Hollander: 'Kom toch even in een droom naar me toe'
Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. “In de meeste gevallen ben je niet alleen je partner verloren, maar ook je huisgenoot,” legt Manu uit. “Hij kookte altijd, of zij organiseerde de verjaardagen. Nu moet je alleen het huishouden doen en alleen de paaseieren verstoppen.
'Je moet jezelf opnieuw uitvinden na het overlijden van je partner'
Je partner was de persoon met wie je intimiteit beleefde en met wie je samen oud wilde worden. Maar nu moet je alle plannen weer alleen maken en jezelf opnieuw uitvinden. Wat vind je belangrijk en waar word je blij van?"
"Als je jonge kinderen hebt, heb je er nog een taak bij. Jij bent vol verdriet maar je kinderen zijn hun papa of mama kwijt. Je moet voor hen dubbel aanwezig zijn met halve aandacht." Volgens Manu Keirse is dit het punt waarop je hulp inschakelt. "Vraag een aantal buren of familieleden extra warmte aan je kinderen te geven. Dat kan een luisterend oor zijn, maar ook een uitje."
Voor kinderen is het belangrijk het verlies tastbaar te maken, vindt Manu. "Een herinneringsdoos met mooie foto’s, een handgeschreven kaartje of een sieraad van de overleden papa of mama kan troostend zijn.”
Als je je partner op hoge leeftijd verliest, komt eenzaamheid dikwijls om de hoek kijken. “Dan hoor je de weduwe of weduwnaar soms zeggen: ‘Ik heb hem zo lang mogen houden.’ Of: ‘Hij heeft zo’n mooie leeftijd behaald.’ Tegelijkertijd ben je wel degene kwijt die jou elke dag, jaar in, jaar uit, een kopje thee bracht. De persoon met wie je zoveel mijlpalen hebt beleefd. Die jou als geen ander kende. Daar mag je best verdrietig om zijn.”
Boer Willeam verliest zijn vrouw: ‘Ik probeer een goede vader te zijn, maar ben geen goede moeder’
Wat Manu nog weleens ziet gebeuren, is dat er na het overlijden een conflict met de schoonfamilie ontstaat. “Dan zeggen ze: ‘We hadden altijd zo’n goede band met onze schoondochter, maar nu onze zoon is overleden, zien we haar niet meer.’"
'Iemand neemt afstand omdat de pijn te groot is'
"Vaak is dat geen opzet: iemand neemt afstand omdat de pijn te groot is. Want waar kun je iemand meer missen dan in zijn ouderlijk huis? Je moet ook waken voor rivaliteit in het verdriet: niemand heeft het ‘meeste recht’ op verdriet in zo’n situatie. Iedereen heeft z’n eigen verdriet. Het is goed om je daar bewust van te zijn en open met elkaar over je gevoelens te praten. ”
Stapje voor stapje de draad oppakken en uiteindelijk weer genieten van het leven. Dat is volgens Manu je laatste rouwtaak. "Opnieuw leren genieten van het leven, terwijl je de mooie herinneringen aan jullie samenzijn bewaart. De spullen opruimen die je aan je overleden geliefde herinneren hoeft dus niet per se. "Die spullen mogen blijven, tenzij het je in de weg zit om je leven weer op te pakken. Verlies overleven betekent de herinneringen aan iemand levend houden, op een manier die bij jou past."
Dat geldt volgens Manu ook als je het geluk hebt weer nieuwe liefde te vinden. “Ik hoor weleens van mensen die hertrouwen en symbolisch de naam van hun overleden partner én nieuwe partner in de trouwring graveren”, vertelt hij. “Je neemt je overleden partner als het ware mee in je nieuwe relatie. De ander is nooit helemaal weg.”
Bekijk hieronder het verhaal van Kees die zijn vrouw Geertje verloor na dertig jaar samen geweest te zijn. Hij vertelt in Ik mis je dat het liefde op het eerste gezicht was en hoe hij, nadat Geertje ziek werd en overleed, alleen verder moest.
Tekst: Janet Freriks
Gratis gesprekskaartjes over rouw
Op zoek naar woorden bij rouw? Vraag gratis de gesprekskaartjes aan en creëer ruimte voor troost en hoop.
