Column Jeroen | Hoe we van de laatste kerstdagen met Kasper toch iets moois maakten

Niemand wil zich naar voelen. Maar iemand missen is niet iets dat je weg kunt stoppen. Iemand missen is om gek van te worden. Het maakt je verdrietig, boos, gefrustreerd. 

Toen we twee weken geleden de kerstversiering en lampjes uit het berghok trokken, wisten we wat ons te wachten stond

Als je iemand mist is kerst de allermoeilijkste tijd van het jaar. De herkenbare deuntjes in de supermarkt herinneren je aan de tijd waarin jij ze allemaal vrolijk meeneuriede. De mooiste bal in de boom is nu de versiering waar je eigenlijk niet meer naar kunt kijken. En als je de prachtig ingepakte cadeautjes onder de boom ziet liggen, valt jou alleen maar dat ene cadeautje op dat ontbreekt. En hoe prachtig de gedekte tafel voor het diner er ook dit jaar weer uitziet, tussen al het blinkende servies, glazen, schalen en kandelaars zal jij vooral een bord minder zien staan. 

Kaspers kerstbal

Ja, als je iemand mist is kerst de allermoeilijkste tijd van het jaar. Zelf missen we als gezin Kasper. Al jaren elke dag en tijdens de feestdagen nog ietsje meer. Toen we twee weken geleden de kerstversiering en lampjes uit het berghok trokken, wisten we wat ons te wachten stond. Daar in die doos zitten de mooiste herinneringen die ons ook altijd een beetje verdriet kunnen doen. 

Toch krijgt de kerstbal die Kasper zelf op school heeft gemaakt ook dit jaar weer het allermooiste plekje in de boom. En terwijl onze andere twee kinderen Doris en Brent de boom versieren en mijn vrouw Charlotte en ik de lampjes uit de knoop halen, horen we op de radio Feliz Navidad. Het vrolijk mee te zingen kerstliedje dat jarenlang rond deze tijd uit de buik van één van de meest geliefde knuffeltjes van onze lieve zoon en broer(tje) kwam. De kinderen vragen of hij harder mag, en we zingen al snel allemaal keihard mee.

Sinds Kaspers overlijden slepen we elk jaar een nog grotere boom naar binnen dan de kerst daarvoor

Want natuurlijk is het niet makkelijk. Ook voor ons zijn de feestdagen intens verdrietig en zwaar. Maar we proberen uit volle borst om in deze donkere dagen toch vooral het licht te zien. 

Zo proberen we sinds het overlijden van Kasper elk jaar een nog grotere boom dan de kerst daarvoor onze woonkamer binnen te slepen. En verbreken we jaar na jaar het record oliebollen eten. We hebben de lekkerste oliebollenkraam van het land op dit moment negentien keer bezocht en moeten, als we het record van vorig jaar willen verbreken, daar tot en met oud en nieuw nog zeven keer langsfietsen.

Zwenkwieltje

Afgelopen weekend zag ik een mevrouw met haar karretje gevuld met boodschappen gehaast en ruziemakend door de Albert Heijn heen mopperen. Ik snap haar wel. Een fijne, hartverwarmende kerst kan voor een ander hartverscheurend zijn. Ze mist haar vader, haar man of misschien wel haar zoontje. Haar moeder, zus of dochter. Ze wil ook verder, maar dat verdomde zwenkwieltje wil maar niet meewerken. En hoe meer ze haar kar volgooit met de lekkerste boodschappen, hoe zwaarder elke minuut voor haar wordt. 

Stunt- en vliegwerk

Zelf vierden wij jarenlang voor de laatste keer Kerstmis samen met Kasper. Toen hij net een jaar oud was ontdekten wij dat hij een agressieve hersentumor had, waarmee hij naar verwachting de kerst net wel of net niet ging halen. Door misschien wel het meest professionele stunt- en vliegwerk ter wereld kreeg het Prinses Máxima Centrum het voor elkaar om hem in leven te houden. Het werd de mooiste en moeilijkste kerst uit ons leven. Na eindeloos veel behandelingen, doorzetten en doorgaan, vierden we een jaar later tegen alle verwachtingen in voor de tweede keer onze dan toch echt laatste kerst als gezin van vijf.

Deze vierde, laatste kerst was pijnlijker dan ooit

Het jaar daarop bleek dat wonderen bestaan en bij ons in huis Kasper dat wondertje was. Want we vierden voor de derde keer onze laatste kerst samen. Het werden de feestdagen waarin we dachten dat alles mogelijk en niks onmogelijk was. Achteraf was dit het jaar waarin we het meeste genoten van alles wat er was, en wat we niet meer hadden of nooit zouden krijgen lekker in het verleden en de toekomst lieten liggen.

Texel

Er kwam zelfs nog een vierde keer. Maar deze laatste, echt laatste, keer dat we samen de kerstdagen doorbrachten was pijnlijker dan ooit. Kasper lag in zijn bed en kon, hoe graag hij ook wilde, door de druk in zijn hoofd niet meer rechtop zitten. Liggend in bed met zijn hoofd op twee kussens en een tumor die elke dag groeide was het einde nabij. De donkere dagen werden die maand gitzwart. We besloten om als gezin op te splitsen. Waar ik met Kasper thuis in Amsterdam bleef, ging mijn vrouw Charlotte met Doris en Brent bij opa en oma op Texel kerst vieren. Voor mij en Kasper een eenzame kerst met zijn tweeën. Dit jaar geen vrolijke felle lampjes in de boom om hoofdpijn te voorkomen, en geen kerstmuziek op de achtergrond om de pijn te verzachten. De komende nachten zouden voor ons tweeën stiller dan ooit zijn. 

Ik besloot iets te doen dat tegen alle natuurwetten inging

Als ik na een nacht nadenken maar niet weten wat te doen de volgende ochtend de slaapkamer van Kasper binnenloop om te zien hoe hij zich vandaag voelt, kan ik mijn ogen haast niet geloven. Na dagen en nachten van spugen en pijn staat hij nu naast zijn bed. “Goedemorgen papa!”

Soms heb je in het leven een keuze waarvan je een leven lang spijt krijgt als je het niet probeert. Een keuze die tegen alles indruist. Een zeer onverstandige keuze die je toch maakt. Omdat je niet anders kan. Op 23 maart 2021 om 08:17 uur besloot ik iets te doen dat eigenlijk tegen elk gevoel en alle natuurwetten inging.

Speciale routes

Kasper ging langzaam dood, maar hij was het nog niet. De tumor in combinatie met het vocht in zijn hoofd en de activiteiten die hij deed, zorgde voor de pijn in zijn hoofd. Zo fietste ik al weken speciale routes door de stad om Kasper in de bakfiets nog even mee naar buiten te kunnen nemen en hem urenlang naar zijn favoriete trams te laten kijken. Deze speciale routes gingen zoveel mogelijk over geasfalteerde fietspaden en over het gladde gedeelte tussen de tramrails. Dit was soms kilometers en kilometers om, maar het zorgde ervoor dat we zo min mogelijk hobbels op de weg tegenkwamen en daarmee de kans op overgeven drastisch verkleinden. Toch bleek ook dit de laatste week niet meer mogelijk. Daarom tilde ik mijn zoontje die week in mijn armen nog een keer naar zijn beste vriendje, zodat hij daar voor de laatste keer heen kon. Daar aangekomen lag hij veel op de bank, spuugde hij een beetje, maar had hij tussendoor de tijd van zijn leven.

Met dit plan maakt Kasper zijn laatste kerst niet in bed mee

En dan nu, na al die moeite en pijn, lijkt de druk in zijn hoofd voor even wat minder te zijn geworden. Kasper ligt nu met zijn hoofd op mijn schoot op de bank Serious Request te kijken. 

Alsof ik het zelf niet heb bedacht schiet er een idee in mijn hoofd dat ik zelf nooit had durven bedenken. “Kasper, zullen we ook naar Texel? Naar mama, Brent en Doris? En naar opa en oma? Zullen we daar samen kerst gaan vieren?” Kasper blijft liggen, maar raapt al zijn energie bij elkaar en geeft volmondig en overduidelijk antwoord. “Ja.” Nog voor we in de trein zitten heb ik met Charlotte en opa een plan bedacht waarmee Kasper zijn laatste kerst niet in bed meemaakt.

Spuug op de grond

In de trein slaapt hij veel, maar ik veeg vlak voordat we er zijn toch nog aardig wat spuug van de grond met een keukenrol die ik in alle haast nog snel even heb meegenomen. Als ik daar op mijn knieën zit en mensen naar mij en mijn lijkbleke zoontje kijken slaat de twijfel toe. Als ik Kasper even daarna met kinderwagen en al uit de trein til en hij in Den Helder Zuid zijn opa ziet, weet ik het zeker. Dit is een goed plan geweest.

Om alle richels en randjes te vermijden neem ik mijn zoon in mijn armen mee de auto in. Het lukt ons om hem vanaf hier, via de boot, heerlijk op de bank in de woonkamer bij opa en oma op Texel te leggen. 

Als hij na uren slapen wakker wordt, kan ik mijn ogen niet geloven

Als hij na uren slapen aan het eind van de middag wakker wordt kan ik mijn ogen niet geloven. Kasper heeft tussen de pijn en het vele slapen door vooral ook hele goede momenten en is zichtbaar megablij. Hij zit veel rechtop, kan alles horen, zien en meemaken en is zelfs een paar keer buiten in de tuin te vinden. 

Zo wordt de laatste kerst met Kasper voor ons allemaal bijzonder. Door de keuze kunnen wij nog een keer voor de laatste keer met hem samen kerst vieren. En nog mooier: kan Kasper zijn laatste kerst met ons vieren. 

Als we aan het einde van de week teruggaan, weten we dat dit het was. Het is de laatste keer dat hij opa en oma ziet en mijn schoonouders weten dat ze hem nooit meer terug gaan zien en zijn warmte nooit meer gaan voelen. De knuffels zijn extra lang en Kasper zwaait twee straten later nog steeds. 

Knipoog

Heb jij een collega die vorige week half verplicht en nogal afwezig en weinig zeggend bij die kerstborrel stond? Laat die oude vriendin die al jaren echt niets meer aan kerst doet ook dit jaar weer niks van zich horen? Of nog erger: sta je deze week in de rij bij de oliebollenkraam terwijl er een totaal onbekende gehaast en geïrriteerd voor probeert te dringen? 

Bedenk dan dat de mooiste tijd van het jaar voor een ander de moeilijkste tijd van het jaar kan zijn.

Stuur daarom vandaag, maar ook morgen en over een half jaar, je collega een appje, je oude vriendin een mooie kaart en geef de onbekende norse man een knipoog en laat hem voor gaan. Vandaag. Morgen. Altijd. Want de kans is groot dat zij, misschien nog wel veel meer dan jij, enorm hun best doen om van hun misschien wel allermoeilijkste kerst ooit toch nog iets moois te maken. 

• Jeroen verloor zijn zoontje Kasper aan een hersentumor: 'Hoe vertel je aan je eigen zoon dat hij doodgaat?'

  Jeroen verloor zijn zoontje Kasper aan een hersentumor: 'Hoe vertel je aan je eigen zoon dat hij doodgaat?'

• Kasper, je bent nog altijd heel dichtbij

  Kasper, je bent nog altijd heel dichtbij