Marions oom Frans Jozef Beetz verdween tijdens de oorlog: 'Hij is vier jaar door een hel gegaan'
Podcast Verdwenen, seizoen 2, aflevering 16, Frans Jozef Beetz
Leestijd: 4 minDoor Iris Versluis
Podcast Verdwenen, seizoen 2, aflevering 16, Frans Jozef Beetz
Leestijd: 4 minDoor Iris Versluis
Frans Jozef Beetz is twintig jaar als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Na de oorlog is hij spoorloos. Zijn nichtje Marion, die ruim veertig jaar na hem wordt geboren, is erop gebrand om hem te vinden: “Ik heb een enorme band mijn oom Frans. Ik weet niet hoe hij eruitziet. Ik weet niet wie het is, maar hij zit vanaf mijn prille jeugd in mijn hart.”
Marion: “Mijn vader heeft nooit één woord over de oorlog gezegd. Het was niet bespreekbaar. Van mijn moeder weet ik dat hij zelf gemarteld is door de nazi’s. Wat ik me zelf herinner was dat de Dodenherdenking er altijd hard insloeg.”
Met de jaren wordt het zwijgen verbroken. De gebeurtenissen worden beetje bij beetje bespreekbaar. “Toen ik al aan het studeren was, hoorde ik dat er een vergoeding moest zijn voor mensen die op transport waren gesteld. Ik vroeg aan mijn moeder: ‘Mam, is papa op transport gesteld geweest?’ Ze zei dat ik maar even moest gaan zitten. Toen bleek dat mijn vader én mijn grootvader in het verzet hadden gezeten. Beiden zijn ze ook gearresteerd. Mijn grootvader is gestorven in Zeist.”
Als Marion ontdekt dat haar oom Frans sinds de oorlog vermist is, start een hartstochtelijke zoektocht. Ze vertelt: “Ik zit altijd vol vragen, dat hoort bij mij. Zo wilde ik ook weten waar mijn oom Frans is. Ik wilde hem terug. Ik ben begonnen met de zoektocht met het idee: ik wil hem thuis hebben.”
Marion speurt in archieven om meer over haar oom Frans te weten te komen. Ze ontdekt dat hij in het verzet zat en bij een werf werkte die in handen was van de Duitsers. Marion: “Hij heeft een briefje vervalst en daarmee is hij naar die werf gegaan om een bakfiets met twee benzinevaten te halen. Het ging allemaal goed, totdat hij onderweg de politie tegenkwam en geen goed verhaal had over wat hij met de benzine ging doen. Ik vroeg me af wat hij met twee benzinevaten op een bakfiets moest. Daar moet een wereld achter zitten.”
Frans wordt opgepakt en zit een poosje op het politiebureau. In februari wordt hij overgebracht naar de Sicherheitspolitie. Marion: “Dat was echt foute boel. Hij kreeg een strafgevangenis van één jaar en drie maanden in Bochum, Duitsland. Daar waren de omstandigheden erbarmelijk. Ze zaten daar met z’n allen in één cel, sliepen op houten planken, hadden weinig, slecht eten, geen persoonlijke verzorging en moesten overdag werken.”
Oom Frans was een Duitser in het verzet. Daarvoor werd hij extra gestraft.
Frans wordt heen en weer gestuurd: van Duitsland naar Nederland en weer terug. Ook brengt hij acht maanden door in het Oranje Hotel, de gevangenis voor verzetsleden. Ondertussen wordt hij beschuldigd van misdaden zoals diefstal. Marion: “Oom Frans was een Duitser en het bleek dat nazi’s een bloedhekel hadden aan Duitsers die in het verzet zaten in het land dat ze wilden bezetten. Hij werd daar extra voor gestraft.”
Op 6 maart wordt Frans overgebracht naar Kamp Amersfoort. “Hij kwam daar doodziek aan en lag alleen maar in de ziekenbarak. Hij had dysenterie. Dat betekent dat je darmen constant leeglopen. Het is een heel gevaarlijk ziekte.” Ondanks de ziekte, wordt Frans in maart 1945 toch vervoerd naar Neuengamme. Marion: “Hij heeft er niet zo lang gezeten. Al snel brak de paniek uit, omdat de geallieerden eraan kwamen.”
Frans wordt op een trein naar Bergen-Belsen gezet, maar die kan door de verwoestingen van bombardementen niet verder die kant op rijden. Ze komen uit bij een satellietkamp na een reis van 880 kilometer in tien dagen. Marion: “Tijdens die reis zijn mensen op een overleden medegevangene gaan zitten om nog enigszins zacht te zitten.”
Frans overleed op 17 juni 1945, na de oorlog, aan de gevolgen van de gruwelijke gebeurtenissen die hij had doorstaan. Marion: “Ik heb zo’n ontzettend diepe bewondering voor die man. Dat is met geen pen te beschrijven. Ik heb gezien waar hij doorheen moest. Die man is vier jaar door een hel gegaan. Ik heb zitten huilen achter mijn computer.”
Marion komt erachter dat haar oom begraven zou kunnen zijn. De zoektocht wordt nog concreter als er drie opties overblijven. Door middel van DNA zou Marion het antwoord kunnen krijgen waar ze zo lang naar zoekt.
In de podcast Verdwenen vertelt Marion aan presentatrice Marleen Stelling of het haar lukt om haar oom te vinden en over een dilemma waar ze voor komt te staan.
Steun ons
Wil je dat we artikelen en programma’s over rouw, de dood en verder leven kunnen blijven maken? Samen leren we leven met verlies; ga naar meer.eo.nl/rouw en steun ons met een donatie.
