Een naam voor een onbekende: wat DNA kan betekenen voor vermissingen
Podcast Verdwenen, seizoen 2, aflevering 13, expert Herman Troost
Leestijd: 4 minDoor Iris Versluis
Podcast Verdwenen, seizoen 2, aflevering 13, expert Herman Troost
Leestijd: 4 minDoor Iris Versluis
Het onmogelijke mogelijk maken. Dat doet Herman Troost als forensisch adviseur. Herman werkt met DNA om onbekenden een naam te geven. In Nederland zijn honderden graven zonder naam, voornamelijk aan de kust. Vaak zijn dat mensen die na een schipbreuk zijn aangespoeld en begraven. Onbekenden, die misschien ontzettend gemist en vermist worden door familieleden die geen idee hebben waar hun geliefde is. “In mijn werk weet ik dat vermissing erger is dan dood.”
Herman destilleert DNA uit stoffelijke overschotten van anonieme doden. Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) zoekt daarmee een match. Hij vertelt: “Een match bestaat uit een koude kant, het DNA dat wij van anonieme begraven personen uit de grond hebben veiliggesteld, en een warme kant: een levend familielid. Zonder deze puzzelstukjes kun je de puzzel nooit oplossen.” De identificatie gaat via drie onderdelen, de drie D’s. Herman: “Dactyloscopie, dat zijn vingerafdrukken, DNA en dental, dat zijn gebitsgegevens.”
Herman is een vriend van Cor Zwaan. Cors vader, Albert Zwaan, verdwijnt in januari 1968, korte tijd nadat hij met de UK 91 inclusief bemanning uitvaart. Cor is dan vier jaar oud.
Herman: “Toen ik Cor voor het eerst ontmoette, merkte ik dat hij veel sprak over zijn moeder en zijn familie. Hij wist dat ik bij de forensische tak van de politiedienst werkte en hij was daar ook nieuwsgierig naar. Het viel me op dat hij daar veel vragen over stelde.
Dan wordt duidelijk waar Cors nieuwsgierigheid vandaag komt. Herman: “Hij miste zijn vader. Hij meende dat zijn vader ten noorden van Ameland verdronken was. Hij is iemand die misschien wel zijn hele leven bezig is geweest met de zoektocht”, vertelt Herman. “Iemand die ongewild op jonge leeftijd de aanvoerdersband van een familie heeft gekregen en daarmee worstelt. Ik wil niet zeggen dat je de hele dag met de zoektocht bezig bent, maar het is een manier van leven geworden. Elke dag denk je
Herman stelt aan zijn vriend Cor voor om ook DNA af te staan, in de zoektocht naar zijn vader. Als de vader van Cor ook in een graf zonder naam begraven is, kan er door het werk van Herman van die ‘koude kant’ in de NFI-databank staan. Met DNA van ‘de warme kant’ van Cor kan pas duidelijk worden dat het om zijn vader gaat.
'Ik wilde geen valse hoop scheppen bij Cor'
Maar Cor heeft moeite om de beslissing te nemen. Een aantal familieleden en omstanders raden het hem af. Herman: “Ik zei: ‘Als jij het niet afstaat, dan zul je je vader nooit vinden, waar die ook eventueel aangetroffen wordt.’” Cor wikt en weegt anderhalf jaar lang. Uiteindelijk kiest Cor er toch voor om het DNA af te staan. Herman: “Maar ik wilde geen valse hoop scheppen bij Cor. Want als je een verwachting schept en je kunt er niet aan voldoen, dan heb je bij mensen weer een litteken gemaakt. Dat wil je niet.”
Herman: “Er was een raadslid op Schiermonnikoog, het eiland ten noordoosten van Ameland, dat zei dat er niemand op de gemeentelijke begraafplaats lag, maar wel op Vredehof. Dat is een zeemanskerkhof. We zijn daar gaan graven. In mijn werk maak ik geen verschil tussen Cor en een andere familie. Dan zou ik verkeerd bezig zijn. Maar ik had stille hoop dat de vader van Cor daar eventueel bij zou zitten.”
Dan komt er een bericht voor Cor en zijn familie. Zou het dan toch?
In de podcast Verdwenen vertelt expert Herman aan presentatrice Marleen Stelling wat het bericht voor Cor en hem betekende en hoe het identificatieproces stap voor stap werkt.
Wil je dat we artikelen en programma’s over rouw, de dood en verder leven kunnen blijven maken? Samen leren we leven met verlies; ga naar meer.eo.nl/rouw en steun ons met een donatie.
