Rouwvragen aan Manu Keirse | Rouwen om iemand die nog leeft
Leestijd: 4 minDoor Manu Keirse
Leestijd: 4 minDoor Manu Keirse
In deze rubriek stellen 'Ik mis je'-volgers hun persoonlijke vragen rondom rouw aan Manu Keirse, klinisch psycholoog en emeritus hoogleraar verliesverwerking. Liesbets man kreeg een ernstig ongeluk en ontwaakte als een compleet andere man.
Beste Liesbet,
Hoe zorg je goed voor jezelf zonder schuldgevoel je man tekort te doen? Het is duidelijk uit wat je schrijft, dat de man waarvoor je zorgt niet meer de man is waarop je ooit verliefd was en die je hebt gekozen als de partner van je leven.
Hij is door dat ongeluk een andere persoon geworden: iemand waarmee je niet meer kan praten, waaraan je niets meer kunt uitleggen en andere gedrag vertoont. Een ernstig hersenletsel maakt van iemand een ander mens.
Je wordt geconfronteerd met een levend verlies. Je bent de persoon verloren die ooit je partner was en je krijgt er iemand voor in de plaats die permanent afhankelijk is en wellicht zelfs nauwelijks in staat is om dankbaarheid te voelen voor alles wat je voor hem doet. Ook begrijpelijk, want hoe kan hij dankbaar zijn voor wat hem is overkomen?
Om dit vol te houden is het op de eerste plaats belangrijk om te beseffen dat jullie allebei een rouwproces doormaken en wat dit aan gevoelens en emoties allemaal kan meebrengen.
Ik zou je aanraden eens aandachtig de hoofdstukken 1 tot 7 en hoofdstuk 20 te lezen in mijn boek “Helpen bij verlies en verdriet. Een gids voor het gezin en de hulpverlener”. Je zal daar veel inzichten opdoen die je dagdagelijks van pas kunnen komen.
Je zal er ook in lezen dat schuldgevoelens er best mogen zijn, maar dat je daarom niet schuldig bent. Schuldgevoelens zijn een teken van verantwoordelijkheid. Je zal er ook in lezen dat je geduld verliezen, boos en prikkelbaar worden, moedeloosheid en vermoeidheid normale verschijnselen zijn in een rouwgebeuren.
'Niemand kan dit 24 uur per dag, 7 dagen per week'
Goed voor jezelf zorgen begint op de eerste plaats met inzicht in wat jullie allemaal moeten doormaken en daarover kan je lezen in het hogervermelde boek. En op de tweede plaats voor jezelf uitmaken wat je aankan en wat je aan de zorg van anderen moet overlaten. Niemand kan dit 24 uur per dag, 7 dagen in de week. Getrainde professionals doen dat in een voltijdse job slechts 38 uur per week, maar geen 168 uur per week.
Respecteer je grenzen, want als jij er helemaal aan ten onder gaat, heeft hij daar ook niets aan. En houdt daarbij telkens voor ogen dat schuldgevoelens er mogen zijn, want dat is een teken van verantwoordelijkheid en verbondenheid. Het betekent niet dat je schuldig bent.
Met genegen groeten,
Manu Keirse
Evera’s dochter Mette (19) overlijdt plotseling na een epileptische aanval
Sharita (38) verliest haar partner: ‘Mijn lichaam hunkerde naar intimiteit’
