Moeder Femmy en broer Hendrik missen Luut (18): ‘Ze stapten ’s nachts in de auto voor een broodje shoarma - en kwamen daar nooit aan’

“Ik had altijd al een broertje gewild,” vertelt Hendrik over de geboorte van Luut. Het gezin uit Urk werd een vrolijk jongetje met krulletjes en een zacht karakter rijker, zo omschrijft moeder Femmy haar jongste zoon.

Luut is zes jaar als zijn ouders gaan scheiden. “Als kind was Luut een beetje de schaduw van onze moeder,” vervolgt Hendrik. “Hij was verlegen. Toen onze ouders gingen scheiden, werd hij nog meer ingetogen. Hij begon vaker te stotteren. Luut was geen makkelijke prater, maar ik kon hem wel lezen.”
“Hendrik was zijn voorbeeld; Luut keek naar hem op,” voegt Femmy toe.

Hendrik

‘Mensen vinden je veel leuker als je die zachte lieve knul blijft’

Als tiener ontdekt Luut het uitgaansleven en alcohol. “Ik had dat pad al bewandeld,” zegt Hendrik. “Ik zei altijd tegen Luut: hou dit karakter, doe je niet stoerder voor. Mensen vinden je veel leuker als je gewoon jezelf bent, die zachte lieve knul. We waren verschillend, maar hadden ook dingen gemeen. We luisterden samen naar muziek. Ik kon weleens op Luut schelden, maar dat deed ik met de achterliggende gedachte om hem een soort van op te voeden.”

Femmy

‘Tien weken voor mijn zoon Luut overleed mijn vader Luut’

Femmy: “Mijn vader, Luuts opa, had een grote rol in het gezin. Als ik aan het werk was, kookte hij voor mijn kinderen. En als ik me even geen raad wist met hen, dan sprong hij in. Voor de kinderen was hij een beetje een vaderfiguur. Iemand aan wie ze zich optrokken. Hendrik heeft zijn zoontje naar hem én naar zijn broertje vernoemd; ook hij heet Luut.”

Als opa Luut op een donderdagmiddag niet, zoals altijd, bij Femmy thuis aardappels staat te schillen, belt ze hem. “Hij nam niet op en was al een dag niet online geweest op WhatsApp. Dat klopte niet, dacht ik. Ik reed naar zijn appartement en vond hem levenloos in de badkamer. Waarschijnlijk had hij een acute hartstilstand gehad. De kinderen kwamen snel naar opa’s huis en samen tilden we hem van de grond. We wasten hem, kleedden hem aan en legden hem later in zijn kist.”

Hendrik: “Opa is op dat moment door God gehaald. Zo zie ik het echt. Hij behaalde een mooie leeftijd en het laatste liedje dat in zijn muziekstandaard in de woonkamer opstond, was: ‘Blijf bij mij Heer.’

In zeven sloten tegelijk

De ochtend van het ongeluk zitten Hendrik, Luut en Femmy bij Hendrik thuis aan een kopje koffie. “Die middag ging hij met vrienden varen,” zegt Femmy.

“Luut zat altijd te klungelen en liep in zeven sloten tegelijk,” lacht Hendrik. “Daarom had mijn moeder voor hem een beetje extra aandacht.”

Femmy: “Ik zei nog tegen hem: Luut, niet gaan duiken. Want als je je nek breekt... Niet te veel drinken op een bootje op het water. Want als je uit de boot valt, weet je niet wat boven of onder is. ‘Ja moeder, dat weet ik wel ja,’ zei hij toen. Het was het laatste gesprek dat ik met hem heb gehad.”

‘Gaat u even zitten, mevrouw'

“Zaterdagnacht om vier uur werd ik gewekt door tikken op het raam. De politie stond voor de deur. Op dat moment realiseerde ik me dat ik Luut niet had horen thuiskomen. ‘Gaat u even zitten mevrouw,’ zei de politie toen hij eenmaal binnen was. ‘Ja, zeg het dan maar,’ reageerde ik. ‘Als ik nu moet gaan zitten, dan weet je het wel.’ Nog even ging een gedachte door mijn hoofd: wellicht heeft Luut gevochten en zit hij nu vast. Maar Luut was geen vechtersbaas, geen druktemaker.”

De politie vertelt dat Luut is verongelukt, dat er nog een dodelijk slachtoffer is en dat er gewonden zijn. Femmy: “Ik dacht: wat ben ik blij, ondanks alles, dat ik dit niet aan mijn vader hoef te vertellen. Dat hij dit niet hoefde mee te maken. Die zondag was mijn eerste Vaderdag zonder hem.” De jongste dochter van Femmy is ook thuis. De politie brengt het nieuws aan de vader van Luut en zijn vrouw. Hendrik en dochter Marijke, die op dat moment op Kreta is, worden door hun ouders gebeld.

“De pijn komt weer terug als ik denk aan het belletje van mijn moeder,” vertelt Hendrik. “Ik heb genoeg meegemaakt, maar toen ik hoorde dat Luut was overleden, verliet alle kracht mijn lichaam. Mijn vrouw nam de telefoon over, ik kon niet meer praten.”

De familie wacht uren op meer nieuws van de politie. Op televisie zien ze beelden van het ongeluk en op sociale media gaan verhalen rond over het dodelijke ongeval. Femmy: “Dat gaat dan over mijn kind. Terwijl we zelf met vragen zitten, gaat er van alles op sociale media rond. Dat was heel raar om te lezen. Luut, zijn neef Luut en hun vrienden waren ’s nachts in de auto gestapt voor een broodje shoarma. Maar daar kwamen ze nooit aan. Het andere dodelijke slachtoffer bleek neef Luut (19).”

Om elf uur ’s ochtends hoort de familie dat ze Luut kunnen zien in het mortuarium. “De medewerkers hadden zoveel werk om Luut toonbaar te maken, zeiden ze, dat we nog drie kwartier buiten wachtten.”

Femmy

‘Waar staan we nou met zijn allen naar te kijken, dacht ik’

Hendrik: “Ik hoopte dat ze Luut verkeerd hadden geïdentificeerd. Tot het moment dat ik Luut zag liggen, kon ik het nog niet geloven. Maar het was Luut wel.”

“Hoe hij daar lag leek het net of hij sliep,” vertelt Femmy. “In een operatieschort en met een mitella om. ‘Waar staan we nou met zijn allen naar te kijken?’ ging er door mijn hoofd. Het was onwerkelijk.”

De sleutel in de voordeur

“De week na Luuts overlijden zijn er zoveel mensen bij ons thuis geweest die Luut hebben gekend, ik schrok ervan. Luut was achttien en liet zo’n diepe indruk achter. Het was een bijzondere week. Ik had nooit goed contact met Luuts vader, maar die week zei ik: voel jullie welkom, de sleutel zit in de voordeur.”
“Ik mis die week heel erg,” zegt Hendrik, “omdat Luut daar nog bij was, al leefde hij niet meer.”

Luut had sinds een paar maanden een vriendinnetje. Hij zou haar aan de familie voorstellen, een dag na het ongeluk. Na zijn overlijden kwam ze bij Femmy thuis en sindsdien komt ze elke week op zondag koffiedrinken.

Hendrik: “Ik plaagde Luut graag. Het was zo leuk geweest als Luut haar zelf aan ons kon voorstellen. ‘Jullie zouden een geweldig mooi stel zijn geweest samen,’ zei ik tegen haar. Ze houdt van dieren, net als Luut. En ze zijn allebei aanwezig, maar toch ook weer niet.”

Hendrik

‘Op bezoek blijven gaan bij de moeder van je overleden vriend - dan ben je echt een man’

Femmy: “Het doet me goed dat Luut niet vergeten wordt. Bijna wekelijks komt er een aantal vrienden van Luut over de vloer. Ze zijn heel trouw. Ze missen Luut enorm en vragen hoe het met mij gaat. Het is allemaal heel heftig, ook voor hen. Ik heb tegen hen gezegd: ‘Het is niet niks, wat er nu is gebeurd. Doe er iets mee jongens.’ Ze zijn anders in het leven gaan staan.”

“Een half jaar geleden waren het allemaal jochies, en nu zijn het ineens mannen,” zegt Hendrik. “Het is beangstigend hoe snel ze in één keer volwassen zijn geworden. Ik heb er veel respect voor. Dan ben je achttien, negentien jaar en kom je elke week nog bij de moeder van je overleden vriend. Nou, dan ben je echt een man.”

Woorden tegen de stilte

Femmy: “’Jongen, wat is er nou allemaal gebeurd?’ vraag ik weleens hardop aan het schilderij van Luut dat in de kamer hangt. Ik praat tegen hem, ook aan zijn graf. Luut en Luut liggen naast elkaar begraven. Als je op de begraafplaats komt staat er altijd iemand bij ze te kijken.”

Hendrik: “Ik kom niet bij Luuts graf om te praten, ik kom daar om alleen te zijn. Als je erover praat met anderen, wordt het soms ook ongemakkelijk. Mijn vrouw heeft op jonge leeftijd ook een zusje verloren. Nu pas begrijp ik wat voor ingrijpends iets dat is geweest.”

Femmy

‘We snappen niet waarom, en waarom zo jong. Maar ik weet wel: God is overal bij.’

Hendrik: “Het is mooi: de aanwezigheid van mensen, de kaarten, de herinneringen. Maar het is allemaal net niet wat je wilt horen, want je wilt gewoon Luut. En het is moeilijk om te accepteren dat dat niet meer komt.”

“Zo’n verlies vormt wie je bent, en hoe je in je verdere leven staat,” zegt Femmy. “Mijn kinderen blijven mijn alles en ik haal kracht uit het geloof - omdat ik weet dat God overal bij is. Hij was ook bij Luut. We snappen niet waarom, en waarom zo jong. Maar ik weet wel: God is overal bij en hij blijft ons dragen. Als ik over de dood heen kijk, naar het eeuwige leven, dan geeft dat toch wel moed en kracht.”