Francisca’s zoon vroeg euthanasie aan, zonder dat zij het wist

Nog maar 19 is Francisca als ze bevalt van haar eerste kind, een jongetje dat ze de naam Ricardo geeft. Haar schoonmoeder merkt direct op: “Er is iets met hem”. Ricardo is opvallend alert en erg prikkelgevoelig en rond zijn vijfde levensjaar krijgt hij de diagnose autisme. Daarnaast blijkt hij een spierziekte te hebben, dezelfde spierziekte als zijn vader.

Tot zijn kleutertijd is Ricardo is een aanhankelijk, vrolijk kind, maar naarmate hij ouder wordt, wordt hij steeds bozer. Met een jong gezin, waar inmiddels nog twee kinderen aan zijn toegevoegd, kunnen Francisca en haar toenmalige man hem niet de benodigde structuur bieden.

“Ricardo had stimulatie nodig voor de dagelijkse dingen, maar moest ook begrensd worden. Eén op één ging dat supergoed, maar in de drukte van het gezin niet. Het zorgen voor hem was zo zwaar dat we de keuze hebben gemaakt om een goede plek voor hem te vinden.”

Beperkingen

Francisca ziet niet alleen wat Ricardo niet kan, maar vooral wie hij is; een muzikale jongen met een grote vechtlust en liefde voor de natuur. “Hij maakte mij moeder, ik was alleen maar trots.”

Door zijn beperkingen wordt Ricardo’s wereld steeds kleiner en dat frustreert hem. Hij hunkert naar een normaal leven en acceptatie, maar zijn spierziekte en autisme maken zijn leven een dagelijkse strijd. Hij heeft geen vrienden en hoe graag hij ook wil, hij kan niet meedoen met anderen.

“Hij kon heel boos op ons zijn dat wij gekozen hadden om kinderen te krijgen. Soms huilde hij: 'Waarom ik? Waarom heb ik spierziekte? Waarom ben ik niet zoals mijn broer en zus?'”

De laatste jaren gaat zijn gezondheid hard achteruit. Ricardo kan nog nauwelijks eten en slikken en wordt steeds afhankelijker. “Hij zei wel eens: ik ben klaar met dit leven, ik wil niet meer.”

Steeds ongelukkiger

Zonder dat Francisca ervan weet, vraagt Ricardo euthanasie aan. Slechts enkele weken voor de geplande datum, komt ze erachter dat haar zoon al enkele jaren daarvoor met dat traject is gestart.

“De wereld zakt onder je voeten vandaan; hoe kan dit? Mijn eerste reactie was: ‘Ik laat mijn kind niet gaan.’" Maar ze beseft dat Ricardo alleen maar zieker en ongelukkiger wordt en besluit in de laatste weken naast haar zoon te gaan staan.

“En dat heb ik gedaan. Die laatste weken had hij zoveel rust. Ik heb hem nog nooit zo rustig gezien.”

Woorden van troost

Ricardo blijkt zijn afscheid zorgvuldig te hebben uitgedacht: wie waar moet zitten, welke muziek hij draait en hoe hij eruit moet zien. Op 24-jarige leeftijd overlijdt hij. Zijn laatste woorden aan zijn ouders zijn troostend: "Het is niet jullie schuld."

Ze benadrukt dat Ricardo wel wilde leven, maar dat zijn leven te zwaar voor hem was. Ze noemt zijn keuze ‘moedig’, maar: Mijn moederhart was er niet klaar voor. Ik mis die hele jongen gewoon.”

Bij het graf van Ricardo vertelt Francisca over de laatste weken met haar zoon. Kijk hier naar de aflevering.