Olaf Koens kijkt elke dag de dood in de ogen: ‘Ze maakten muziek in het mortuarium’
De Kist, Olaf Koens, 5 februari
Leestijd: 3 minDoor Iris Versluis
De Kist, Olaf Koens, 5 februari
Leestijd: 3 minDoor Iris Versluis
In De Kist vertelt Olaf Koens hoe het is om als correspondent dagelijks geconfronteerd te worden met de dood: “Je moet de pijn zien, om het geluk en het mooie te herkennen.”
“Ik kom vaak in mortuaria. Als er een bericht komt dat er dertig mensen zijn omgekomen bij een bombardement, dan moet ik kijken of dat klopt. Ik vond dat in het begin heel moeilijk. Het stinkt, het is een hele nare geur die je nooit vergeet.
Ik ben een keer in een mortuarium geweest in het oosten van Oekraïne. Ik klopte aan, en een arts deed open. Hij vroeg of ik basgitaar speelde. Ik zei dat ik dat niet speelde. Hij liet mij naar binnen en ik begon mijn werk te doen. Toch was ik nieuwsgierig naar die basgitaar.
'Ze sliepen tussen de lichamen en overledenen'
De arts vertelde dat hij en zijn twee assistenten een band hadden, maar nog een basgitarist misten. Ze speelden avond na avond in het moratorium. Dat was in de tijd dat er veel gebombardeerd werd. Voor die artsen was het niet te doen om na een avondklok nog naar huis te gaan, het was veelte gevaarlijk. Dus ze sliepen daar tussen de lichamen en overledenen. Ze maakten muziek voor zichzelf en misschien ook wel voor de mensen die er niet meer waren. Heel mooi vond ik dat.
Als correspondent zie ik de heftige dingen. Ik ben daarbij. Het raakt me. Het doet mij evengoed pijn. Maar dan kom ik uiteindelijk thuis, kijk ik naar mijn vrouw en kinderen en denk: wat mooi. De dood houdt mij niet bezig. Het werk dat ik doe, laat mij waarderen wat ik heb.
'Geen afscheid kunnen nemen is misschien wel het moeilijkste wat er is'
Kisten heb ik vaak gezien. Die zijn soms naargeestig, maar het kan ook iets heel moois zijn. Ik heb veel herbegrafenissen gezien op plekken waar bijvoorbeeld lichamen zijn weggemoffeld in massagraven. Als de oorlog voorbij is, er een gevechtspauze is of als het gebied bevrijd is worden ze netjes begraven.
Dat is iets heel belangrijks, iets dankbaars. Wij willen als mensen altijd afscheid nemen, linksom of rechtsom. Geen afscheid kunnen nemen is misschien wel het moeilijkste wat er is. Dat zie je vaak met soldaten die verdwenen zijn en waar geen stoffelijk overschot van gevonden is. Dan blijven nabestaanden toch het gevoel houden dat hij er misschien nog is.”
Bekijk via NPO Start de aflevering van De Kist waarin Olaf vertelt over hoe het is om het slechtste van een mens te zien, over zijn bijna-doodervaringen en over plekken waar je als overledene geen waarde meer hebt. “De politieagent zei: ‘Ze zijn toch al dood.’”
