Jouw korte leventje, van grote betekenis voor mij

Jaappie Olobo

Lira, Oeganda,

Steek een kaarsje aan

Dit monument is gemaakt door Judith Marechal

Herinneringen aan Jaappie Olobo

Het verhaal van Jaappie Olobo

Lira, Noord-Oeganda. Er is oorlog, er zijn vluchtelingenkampen, er zijn kindsoldaten. Ergens tussen al deze ellende wordt een jongetje geboren. Welke dag? Dat weet niemand. zijn naam? Onbekend. Het jongetje wordt door iemand van Artsen zonder Grenzen gevonden in het plaatselijke ziekenhuisje van Lira, samen met oudere zus Violet. Ze worden gebracht naar een Nederlandse vrouw die een weeshuis heeft in het stadje. Violet gaat wonen bij de andere weeskinderen, het jongetje, een baby nog, wordt in huis opgenomen waar zowel de Nederlandse vrouw als de Oegandese huishoudster, Grace, zich over hem ontferemen. Ze noemen hem Jaappie, naar een Nederlandse donateur van het weeshuis.
In juli 2004 kom ik aan om een jaar vrijwilligerswerk te doen in het weeshuis. Na een lange reis kom ik aan in Lira, stap het huis van die Nederlandse vrouw binnen en daar zit Jaappie, met grote zwarte ogen mij aan te kijken... en hij lacht voorzichtig. Ik ben meteen verkocht.
Jaappie wordt 'mijn mannetje.' Ik zorg voor hem, ik zie hem groter worden. Hij krijst het uit als hij in een teil onder de koude waterkraan wordt gewassen. Hij smult van de 'porridge' Hij geniet van andere kindjes en ik neem hem af en toe mee naar het weeshuis dat een paar kilometer verderop staat. Mee naar zijn zus Violet. Ik zie hem door de tuin scharrelen en op een dag spelen met... een gevonden dode vogel. Ik draag hem, laat hem optrekken aan mijn been, oefen voorzichtige stapjes met hem.
Mijn moeder zoekt me op in Afrika en maakt kennis met Jaappie. Ook zij sluit hem meteen in haar hart.
Dan het grote moment dat hij zijn eerste stapjes alleen zet. Ape trots strek ik mijn handen uit en hij loopt drie pasjes naar mij... Waarop Grace nieuwe witte schoentjes voor hem koopt. Het zal niet lang meer duren voor hij daar verder op gaat lopen.
Maar twee dagen later wordt alles anders. Jaappie glijdt uit in de badkuip en raakt bewusteloos. Ik breng hem samen met Grace naar een prive kliniekje in de stad. Er worden geen onderzoeken gedaan, geen apparatuur aangekoppeld, geen verpleegsters of dokters die zich over Jaappie ontfermen. Hij wordt op een kaal matrasje gelegd en dat is het dan. Grace blijft bij hem en ik ga naar huis... druk haar op het hart dat ze naar me toe komt als het slechter gaat. Desnoods laat ik hem nar de hoofdstad vliegen....
Maar de volgende ochtend staat Grace voor mijn neus... Jaappie is overleden.
Ik zal nooit vergeten hoe ik hem ophaalde uit het ziekenhuisje en hoe ik naar het weeshuis ging, om het aan de rest te vertellen. Ik zal nooit het intense verdriet van Violet vergeten. Ik zal nooit vergeten hoe Grace en ik de kleine Jaappie hebben gewassen, zijn witte schoentjes aandeden. Hoe hij diezelfde dag werd begraven naast het weeshuis.
Jaappie stierf op 20 februari 2005, en is ongeveer anderhalf jaar geworden.
Een klein leven. Een zoveelst Afrikaans kindje dat niet ouder dan 5 jaar is geworden. Zoals vele, vele anderen. In Afrika werd het leven snel weer hervat. Natuurlijk was er verdriet, maar er moest ook eten op tafel komen, hout gesprokkeld, het land bewerkt, en er was altijd gevaar van rebellen, malaria en AIDS. Jaappie was maar een klein onderdeeltje van dit dagelijkse leven vol verdrieit en ontberingen.
Maar voor mij was Jaappie van grote betekenis geweest. Van hele grote betekenis zelfs.
Jaappie heeft mij heel veel geleerd. Eén van de belangrijkste dingen is dat ik nooit meer spreek over 'oneerlijkheid' bij iemands overlijden.
Een paar maanden voor Jaappies dood werd ik ziek in Oeganda. Heel erg ziek. ALles werd uit de kast gehaald, ik werd naar de hoofdstad gevlogen en de beste dokters in de beste ziekenhuizen stonden voor mij klaar. Simpelweg omdat mijn wieg in NL heeft gestaan en ik daar zat met een hele goede reisverzekering. Alles kon betaald worden en ik werd helemaal beter.
Jaappies wieg stond in een ander werelddeel en voor hem lag alleen een kaal matrasje klaar, nog niet eens een dekentje.
Natuurlijk gebeuren er ook hier erge dingen, kinderen die overlijden, een jonge moeder, een dierbaar iemand. Maar zeg me niet dat dat zo oneerlijk is, want Jaappie heeft me laten zien dat zoiets niet bestaat.
Misschien is het wel dankzij Jaappie dat ik later ben gaan werken als ritueel begeleider.
Misschien dat ik graag kinderen wilde, omdat Jaappie mij heeft laten voelen wat moedergevoelens kunnen zijn.
Ik weet wel zeker dat Jaappie mij iets heeft geleerd over het leven, de dood en het verschil tussen zijn wieg en de mijne.
Er zijn weinig mensen waarmee ik de herinneringen aan Jaappie kan delen. Maar elk jaar sturen mijn moeder en ik elkaar een kaartje. Mijn kinderen kennen Jaappies verhaal, zijn foto staat in de kast en mijn dochtertje bladert regelmatig door zijn plakboek.
Jaappie hoort gewoon bij mij.
Lees het volledige verhaal

Levensloop
Jaappie Olobo

Zijn eerste stapjes alleen

17-02-2005

Overleden

20-02-2005

Deel dit monument met vrienden, familie, kennissen:

Ik wil ook
een monument maken

Maak een monument